Thema Energietransitie Het thema energietransitie bestaat uit de volgende onderdelen: Energiebesparing
In het voorjaar van 2025 is een inkoopactie georganiseerd voor warmtepompen en zonnepanelen. In totaal hebben zich 148 inwoners voor deze actie opgegeven en de onlinebijeenkomst voor deze actie is door 60 inwoners bezocht. Daar zijn 14 opdrachten voor het plaatsen van zonnepanelen en 13 opdrachten voor warmtepompen uitgekomen. Door mee te doen aan de inkoopacties worden de inwoners ontzorgd bij het treffen van duurzame maatregelen.
De gemeente ontzorgt ook de vastgoedeigenaren met de eisen die gesteld worden aan natuurvriendelijk isoleren. De gemeente treft op dit moment voorbereidingen voor de aanvraag van een soortenmanagementplan vergunning voor De Heuvel/Amstelwijk waarmee de lasten voor de woningcorporaties voor de op termijn benodigde flora en fauna onderzoeken kunnen worden beperkt. De gemeente heeft extra aandacht voor de inwoners met lagere inkomens. Ze worden ondersteund met de aanpak energiearmoede. De uitgevoerde energiehuisbezoeken hebben inmiddels 5.274 woningen bereikt waarin in totaal 71.199 energiebesparende maatregelen zijn toegepast. Hierdoor wordt per woning minimaal circa €195 per jaar bespaard en een jaarlijkse vermindering van ongeveer 2.159 ton CO₂-uitstoot. Uit mondelinge en schriftelijk reacties blijkt dat de energiehulpen over het algemeen er gewaardeerd worden. Opwek
Ook in gemeente Leidschendam-Voorburg is een toenemende hoeveelheid zonne-energie opgewekt door bedrijven en woningeigenaren. De meest recente gegevens tot 2022 van de Nationale Klimaatmonitor tonen een stijgende lijn. In 2023 had al 18% van de woningen in de gemeente zonnepanelen. De exacte cijfers over de opwek in de gemeente Leidschendam-Voorburg in 2024 en 2025 zijn nog niet bekend. Het vorige kabinet heeft besloten per 1 januari 2027 de salderingsregeling te beëindigen. Daarnaast rekenen energieleveranciers kosten voor stroom die terug geleverd wordt aan het stroomnet. Dit heeft zijn weerslag op het aantal zonnepanelen dat geplaatst wordt. Duurzame warmte
De afgelopen periode zijn belangrijke stappen gezet in het aardgasvrij maken van 2 wijken. De wijkaanpak voor de warmtetransitie in de Heuvel/Amstelwijk is in 2022 gestart. Er zijn tot nu toe 3 informatiebijeenkomsten in de Heuvel/ Amstelwijk georganiseerd. Eind 2023 is de uitgangspuntennotitie voor deze wijkaanpak vastgesteld. Hier staat onder andere in beschreven dat de mogelijkheden en kosten van een aardgasvrije oplossing voor de VvE’s en de laagbouwwoningen zijn onderzocht. Met de partijen die betrokken zijn in de proeftuin aardgasvrije wijk in het project “Toepassen van aquathermie in De Heuvel-/Amstelwijk” is in het voorjaar van 2024 een samenwerkingsovereenkomst getekend.
In december 2024 heeft het college een wijkuitvoeringsplan vastgesteld om De Heuvel/Amstelwijk aardgasvrij te maken. In 2024 heeft het college in afstemming met de raad een verkenning gestart naar de gemeentelijke rol in het toekomstige warmtenet voor De Heuvel/Amstelwijk en de verkenning van 2 mogelijke warmtebedrijven. De gemeente heeft veel aandacht besteed aan de zorgen van de huurders van renovatieproject NeVe van woningcorporatie WoonInvest in de Heuvel/Amstelwijk over de tijdelijke en beoogde definitieve warmteoplossing voor de woningen van dit project. Na overleg met o.a. de raad is besloten tot een aantal expertsessies met bewoners in 2026.
De wijkaanpak voor de warmtetransitie in de wijk Leidschendam-Zuid is in 2024 gestart. In juni 2025 heeft het college een uitgangspuntennotitie vastgesteld voor het aardgasvrij maken van Leidschendam-Zuid. Deze notitie vormt het vertrekpunt voor de opstelling van een wijkuitvoeringsplan om Leidschendam-Zuid aardgasvrij te maken. Er zijn tot nu toe 3 informatiebijeenkomsten voor inwoners van Leidschendam-Zuid georganiseerd en de meedenkgroep van de wijk is inmiddels 5 keer bij elkaar genomen. De energiescans die zijn uitgerold vormen het vertrekpunt naar de vervolgstappen van de inwoners naar een aardgasvrije wijk. Samenwerking
Samenwerking met partners is cruciaal voor het realiseren van de energietransitie. In het uitvoeringsprogramma duurzaamheid staat hoe en met welke betrokken partijen de energietransitie wordt versneld. Zo wordt ook de komende jaren samengewerkt met onder andere Energy Common LV die energiecoachgesprekken organiseert. Ook werkt de gemeente samen met Duurzaam LV die inwoners uitnodigt om mee te doen met Green Challenges. Met hulp van Buurkracht worden initiatieven van inwoners om hun woningen te verduurzamen ondersteund. Afgelopen periode is de samenwerking met zowel Zon op LV en stichting Oud Voorburg geïntensiveerd. Recente ontwikkelingen
Meest recente ontwikkelingen in de energietransitie sinds de laatste versie van het projectenboek zijn: - Op 3 september 2025 heeft het college een begrotingspostsubsidie voor Energy Common Leidschendam-Voorburg vastgesteld. Deze lokale partij is een belangrijke samenwerkingspartner voor de gemeente om inwoners te activeren om energie te besparen en schone energie te gebruiken. Met het vaststellen van een begrotingssubsidie voor 2026 wordt de samenwerking financieel gewaarborgd.
- De ondersteuning van de VvE’s gaat onverminderd door, zo zijn er VvE cafés, spreekuren en workshops georganiseerd. In het vierde kwartaal van 2025 zijn een tweetal VvE cafés georganiseerd. Om nog meer VvE’s te motiveren om deel te nemen aan de VvE cafés en workshops wordt geëxperimenteerd met andere dagen, tijdstippen en locaties.
- Op 15 september 2025 heeft het college besloten tot het verstrekken van incidentele subsidies voor de aanpak energiearmoede woningcorporaties. Daarmee zet de gemeente samen met de woningcorporaties Vidomes en WoonInvest een eerste concrete stap om Leidschendam-Zuid gereed te maken voor een duurzame, aardgasvrije toekomst. Huurders van de laagbouwwoningen in Leidschendam-Zuid krijgen een aanbod voor het plaatsen van een set zonnepanelen waarbij ze profiteren van een lagere energierekening.
- Op donderdag 13 november 2025 tekenden 21 partners en portefeuillehouder wethouder Marcel Belt een lokaal klimaatakkoord. Dit akkoord omvat projecten en maatregelen om de energietransitie en verduurzaming binnen de gemeente te helpen versnellen.
- Op 27 januari 2026 heeft het college een raadsvoorstel vastgesteld dat voorziet in een versnellingspakket maatregelen duurzaamheid 2026, inclusief een voorstel voor een 2e herziening van het bestedingsplan bestemmingsreserve Duurzaamheid. Dit versnellingspakket voorziet in een aantal extra investeringen die een bijdrage leveren aan de verduurzaming van de gemeente. De extra maatregelen richten zich onder meer op het verduurzamen van gemeentelijke panden, wijkgebouwen en sportaccommodaties, het vergroenen en klimaatbestendig maken van de openbare ruimte, verbeteren van groene verbindingen en verbetering van lucht- en waterkwaliteit. Op 10 maart 2026 heeft de gemeenteraad ingestemd met het versnellingspakket en kunnen de daaraan verbonden acties direct worden gestart.
- Ook heeft het college op 27 januari 2026 een inpassingskader vastgesteld voor extra transformatorhuisjes van netbeheerder Stedin en de locatiekeuze voor de buurt Voorburg-Noord zuid en de wijk ’t Lien. De stijgende vraag naar elektriciteit vraagt om een snelle en stevige verzwaring van het net. In de samenwerkingsovereenkomst met Stedin is afgesproken hoe gemeente en netbeheerder dit samen aanpakken.
- Op 24 februari 2026 heeft het college een raadsbrief voor informeren over netcongestie februari 2026 vastgesteld. In deze raadsbrief wordt de raad geïnformeerd over de laatste ontwikkelingen op dit gebied zoals het nieuwe prioriteringskader van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) voor de toedeling van stroomaansluitingen en wat dit betekent voor de gemeente.
De laatste ontwikkelingen rond de overige thema’s van het programma Duurzaamheid 2023-2026 kunnen als volgt worden samengevat. Thema klimaatadaptatie, vergroening en biodiversiteit Sinds 1 januari 2026 is het nieuwe bomenbeleidsplan Leidschendam-Voorburg voor de periode 2026-2036 van kracht. In dit plan staat hoe de gemeente de komende 10 jaar met bomen in de openbare ruimte omgaat. De gemeente wil tot en met 2036 minstens 2000 nieuwe bomen planten, vooral in versteende wijken, op schoolpleinen en plekken die belangrijk zijn voor versterking van de natuur. Ook wordt de groeiplaats van bestaande bomen verbeterd, zodat deze langer gezond blijven.
Er is volop gewerkt aan de uitvoering van de ambities uit het GroenActiePlan 2024-2026. Zo heeft het college in juli 2025 een Plan van Aanpak Ieder Kind een Groenblauw Schoolplein vastgesteld. De gemeente participeert in het landelijke programma Gezonde Schoolpleinen van Jantje Beton, IVN Natuureducatie en het Ministerie van VWS. Via dit programma worden de schoolpleinen van 2 scholen getransformeerd naar een groenblauw plein. De groenblauwe schoolpleinen zorgen voor klimaatadaptatie en meer biodiversiteit.
Daarnaast zijn er in de 2e helft van 2025 diverse locaties vergroend: Mariënpark, Zijdesingel en Kastelenring, Herman Gorterstraat, Zwartepad, Verzorgingstehuis Agora en het Pliniushof. Voor de pad, een van onze icoonsoorten, zijn er 172 paddentrappen geplaatst in straatkolken. De stadsecoloog heeft met de afdeling stadsbeheer gewerkt aan ecologisch groenbeheer. Zo wordt er op bepaalde plekken minder vaak gesnoeid en gemaaid. Thema Circulariteit In 2024 is onderzocht wat de meest relevante circulaire thema’s voor de gemeente en de gemeentelijke organisatie zijn. Dit onderzoek is inmiddels afgerond en had betrekking op 5 gebieden: bouw, openbare ruimte, inkoop, afval en bedrijvigheid. De resultaten van het circulariteit onderzoek laten zien dat er het meeste CO₂ impact te behalen valt op:
- Biobased bouwen voor gemeentelijk vastgoed, woningcorporaties en particulier vastgoed;
- Duurzame inkoop van cateraars en;
- Recyclaat (hergebruikt materiaal) & hergebruik van reeds aanwezige materialen in de openbare ruimte.
De planning is dat het plan van aanpak Circulariteit 2025-2026 L-V in de eerste helft van 2026 zal worden vastgesteld door het college. Dit plan voorziet in concrete acties om de CO₂ uitstoot in de gemeente te verminderen. Thema lucht- en waterkwaliteit Luchtkwaliteit
De gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Haaglanden heeft eerder het initiatief opgepakt om samen met de 9 gemeenten in Haaglanden en andere regionale partners een plan te maken om de luchtkwaliteit te gaan verbeteren. Dit heeft geleid tot een regionaal plan van aanpak “Samenwerking luchtkwaliteit” waarmee het college op 27 juni 2024 heeft ingestemd. Dit plan voorziet erin om in de regio Haaglanden gezamenlijk 5 thema’s te onderzoeken en hiermee aan de slag te gaan. Deze thema’s zijn: mobiliteit, schoon en emissieloos bouwen, houtstook, energietransitie in de tuinbouw en gevoelige bestemmingen. Vanuit de gemeente wordt invulling gegeven aan de maatregelen die voor Leidschendam-Voorburg aan het regionale plan voor de verbetering van de luchtkwaliteit zijn verbonden. In februari 2025 heeft het college ingestemd met de inzet van een subsidieregeling voor de aanschaf van een elektrische bromfiets met als voorwaarde dat de ingeleverde oude en vervuilende brom- of snorfiets gesloopt wordt. Het vervangen van oude vervuilende brom- of snorfiets voor een elektrisch exemplaar draagt bij aan de verbetering van de luchtkwaliteit. In 2025 zijn er 6 subsidieaanvragen ontvangen, waarvan er 2 zijn gehonoreerd en 4 zijn afgewezen. In 2026 is tot dusver 1 aanvraag gedaan. Waterkwaliteit
Een belangrijke maatregel voor de verbetering van de waterkwaliteit betreft de aanleg van natuurlijke oevers. De gemeente werkt hiervoor samen Met het Hoogheemraadschap van Delfland en het Hoogheemraadschap van Rijnland. De afgelopen periode zijn voorbereidingen getroffen voor de aanleg voor de aanleg van extra natuurvriendelijke oevers binnen de gemeente. Deze voorbereidingen lopen op schema. Met de Provincie Zuid-Holland, de Omgevingsdiensten in de provincie, de Hoogheemraadschappen en enkele gemeenten wordt een Uitvoeringsplan opgesteld van het Convenant indirecte lozingen dat eerder en mede door onze gemeente is ondertekend. Dit zijn lozingen van bedrijven op de riolering die de waterkwaliteit bedreigen via gemengde overstorten of omdat de rioolwaterzuivering niet alle stoffen kan verwijderen. Dit heeft een relatie met de kaderrichtlijn Water en de met de Richtlijn Stedelijk afvalwater. De uitvoering ligt bij de Omgevingsdiensten. Met de Hoogheemraadschappen is een nieuw bestuursakkoord opgesteld over samenwerking op het gebied van waterbeheer en waterkwaliteit. Dit akkoord gaat binnenkort het besluitvormingsproces in. Ook is het beleidsdocument “De Staat van ons Water” gezamenlijk opgesteld. In dit document wordt veel aandacht besteed aan de waterkwaliteit. Voor een betere waterkwaliteit is het noodzakelijk om de aantasting van de waterkwaliteit te verminderen en de robuustheid te vergroten. De doelstelling is om daarmee ook de leefbaarheid en biodiversiteit te versterken. Thema duurzame gemeentelijke organisatie
In de tweede helft van 2025 is verdere vooruitgang geboekt in de verduurzaming van de interne organisatie. De CO2-uitstoot over 2025 wordt volgens de methodiek van de CO2-Prestatieladder in kaart gebracht, als basis voor nieuwe reductiemaatregelen en structurele monitoring. Daarnaast is ingezet op bewustwording en interne borging. Ook zijn er interne sessies geweest met meerdere afdelingen over hoe medewerkers duurzaamheid binnen hun eigen werkveld kunnen toepassen. Binnen facilitaire processen zijn tastbare stappen gezet, zoals het verminderen van plastic afval bij de lunch en het verder verduurzamen van geschenken.
Parallel hieraan wordt er gewerkt aan het Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen 2026, waarbij duurzaamheid actief een onderdeel is van kansrijke aanbestedingen. Hierin staan concrete eisen over CO2-reductie, circulariteit en ketenverantwoordelijkheid. Er wordt een startnotitie opgesteld over het actieplan die ter besluitvorming zal worden voorgelegd aan het college |